Onbewuste kunst

Fantasie op straat! Deze kunst is niet met opzet gemaakt. 

Ik zag er kunst in.

 

 

Onbewust en onderbewustzijn

Ik was bezig uit te zoeken wat het begrip ‘onbewust’ nu precies inhoudt en het begrip ‘onderbewustzijn’. Wat zijn de verschillen?

Ik dacht er voor mezelf uit te zijn: bij het woord ‘onbewust’ moest ik vooral denken aan onbewuste handelingen. Handelingen waarbij je niet stilstaat, die ongemerkt gebeuren, vaak automatisch.

Zoals automatisch de deur van je huis op slot doen. Je vraagt  je af of je nu wel de deur op slot hebt gedaan, maar dat zit zo in je systeem dat je dat dus al gedaan blijkt te hebben.

Nog een onbewuste handeling: Het spiegelen van mensen. Dit doe je vaak onbewust wanneer je met iemand in gesprek bent. Het schijnt dat de ander zich ook meer op z’n gemak voelt wanneer je zijn of haar houding kopieert (terwijl die persoon dat eigenlijk niet bewust ervaart dus).

Sowieso is houding iets waar mensen zich niet vaak bewust van zijn.

Weer andere onbewuste handelingen kunnen handelingen zijn die je doet wanneer je de controle over je lichaam kwijt bent door bijvoorbeeld drank- of drugsgebruik.  

Het onderbewustzijn is een wat groter, diepgaander begrip. Het is ons  2^e bewustzijn.

Mensen zetten ons bewustzijn vaak op de eerst plaats, maar in ons onderbewustzijn gebeurd eigenlijk veel meer!

Het zijn al onze psychologische processen waarvan we ons niet bewust zijn, maar die ons gedrag of denken of emoties wel beïnvloeden.

De hele dag neem je dingen waar, niet bij alles denk je na, maar alle deze prikkels worden opgeslagen in je onderbewuste.  Op een later moment kan het zomaar bij je terugkomen.

Vlak nadat ik dit voor mezelf op een rij had gezet, begon ik te lezen in het boek: ‘Het slimme onbewuste’ van Ap Dijksterhuis. De titel leverde verwarring op bij mij… Het onbewuste?? Hij schrijft over wat voor mij het onderbewustzijn (of onderbewuste) is maar noemt het onbewuste.

Oke.. ??  Toen ben ik weer verder op zoek gegaan. O.a. weer uitspraken van Freud en Jung gelezen.

De twee onderwerpen; ‘onbewust ‘en ‘onderbewustzijn’ overlapten elkaar al heel erg voor mijn gevoel en staan ook absoluut met elkaar in verbinding, maar…

nu ben ik er dus achter gekomen dat het eigenlijk hetzelfde is!

Het is lastig uit te leggen, maar alles kwam steeds weer zo samen dat het me duidelijk werd er onder het begrip ‘onderbewustzijn’ zoveel valt dat dus ook ‘onbewust’ eronder valt.

Freud:’Het onbewuste/onderbewustzijn is de laag tussen het driftmatige onbewuste en het (minder primaire) bewuste.’

Hier dan toch nog even de 2 beelden waar ik voor deze ontdekking  mee bezig was om het verschil in kaart te brengen…:

Schilderen tijdens hypnose...

Gister was het dan zover; bij hypnoterapeut Lennie zou  ik gaan schilderen terwijl  in trance ben.

Van te voren had ik een groot schilderdoek neergezet, verfspullen klaargelegd en een filmcamera geïnstalleerd. Beiden hadden we er veel zin in en waren erg benieuwd wat er uit zou gaan komen!

Is kunst een manier om je onderbewustzijn te bereiken? Of kun je pas echt kunst maken wanneer je bij je onderbewustzijn bent geweest?  

Ik mocht weer plaatsnemen in de luie stoel, sloot mijn ogen en Lennie bracht mij in een ontspannen toestand/ trance door langzaam af te gaan tellen van 10 naar 1. Ze zei dat ik naar de geluiden om me heen moest luisteren en totaal moest ontspannen. Ze sprak over het onderbewustzijn en probeerde mij die wereld in te brengen.

Ik begon bepaalde kleuren en vormen te zien.

Wanneer ik er  aan toe was mocht ik opstaan om te gaan beginnen met schilderen (met m’n ogen open). Ik had een soort van bospad gezien waar twee mensfiguren op liepen. Volgens mij was de ene wat kleiner. Een kind? Ook zag ik blauwe zwierige vormen, het leken grote pauwenveren. Dit gevoel heb ik over proberen te brengen op het doek, in volledige rust en concentratie terwijl Lennie af en toe tegen me sprak. Ze zei dan bijvoorbeeld dat ik me weer even op het beeld dat ik gezien had moest focussen door m’n ogen weer even te sluiten.

Ik heb geen idee hoelang ik bezig ben geweest, maar later bleek dat de tijd voorbij was gevlogen.

Heb het hele doek volgeschilderd.

Wanneer ik het gevoel had dat ik klaar was mocht ik weer gaan zitten en Lennie haalde me weer naar het ‘hier’ toe.

Samen hebben we het schilderij bekeken en geanalyseerd.

Ik kreeg wel een fijn gevoel bij het beeld. Ook door de warme kleuren. Maar waarom die 2 mensen? Was ikzelf een van hen?  Toen ik klein was?

En toch ook weer die bomen die bij me terugkwamen.

Op zo’n manier als gister heb ik ook nog nooit eerder geschilderd. Ik ben altijd best wel van de strak afgewerkte lijnen, het grafische.  En nu ben ik echt vanuit mijn gevoel gaan schilderen (‘flatsen’ zoals ik ’t zelf noem ; ), zonder te oordelen of het wel mooi is  dat wat ik maak.

(Het grappige was dat toen mijn broertje dit schilderij zag hij zei dat ie nog nooit zo'n mooi schilderij van me had gezien! Oke?? Heb ik al die tijd iets verkeerd gedaan? haha ; P Misschien toch deze stijl maar doorzetten dan he!?)

Ja een bijzondere ervaring. En Lennie had het smakelijk gevonden zo naar mij te kijken terwijl ik schilderde zei ze ; ) . 

Ze stond er ook zeker voor open het nog een keer te gaan doen en dan nog dieper te gaan.

Wie weet!  

Dit was iig een erg bijzondere eerste ervaring!

Ik kan er nog veel meer over vertellen, maar heb alles ook nog gefilmd..dus mocht je het leuk vinden dit nog een keer te zien.!?

En dan hier het resultaat...:

1e afspraak bij hypnotherapeut...

Een paar dagen terug ben ik voor het eerst bij Lennie Stamer, de hypnotherapeut geweest.

Voordat ik een hypnosesessie zou ondergaan hadden we afgesproken eerst even een keer kennis te maken. Voor mij ook een goed moment om allerlei vragen die ik had te stellen.

Haar praktijk was een rustgevende ruimte. Er stonden 3 luie stoelen en je had uitzicht op de bomen buiten.

We begonnen allereerst te praten over wat haar beroep allemaal inhoud.

Ik merkte toen al dat ik heel rustig begon te worden van haar stem. Maar vlak erna zei ze dat ze tijdens een sessie haar ‘trance-stem’ gebruikt en toen ik die hoorde werd ik nog veel rustiger. Blijkbaar was ik er gevoelig voor zei ze.

Ze vertelde me dat het bij hypnotherapie gaat om tijdens de trance zo dicht mogelijk bij je gevoel te komen. Wanneer je je ogen sluit gaat dit vaak makkelijker. Wanneer je ze open hebt sta je wat meer in verbinding met de ruimte om je heen. Het ligt er maar net aan wat de persoon aan kan. Tijdens de  sessie kan dit worden afgewisseld.

Ook vertelde ze me over ‘inductie’, wat voorafgaat aan een sessie. Dit houdt in: het tellen van 10 naar 1 bijvoorbeeld (er zijn meer manieren ). Wanneer je bij 1 bent belandt ben je in trance.

Ik vroeg me ook nog af of wat er met je gebeurd tijdens hypnose lijkt op dromen. Maar dit is dus niet het geval. Het gaat ook om een heel ander deel van je hersens wat je gebruikt.

Na een tijdje gekletst te hebben zei Lennie dat we al wel vast even een oefening konden gaan doen.

Of ik misschien een thema had waar ik iets mee wilde… Ik dacht meteen aan bomen. Ik heb daar altijd iets mee, schilder ze graag en zag ze nu ook door het raam.

Ik ging in een stoel zitten die naar het raam stond gericht, met m’n voeten goed geaard, plat op de vloer. Ze gaf me de opdracht de vormen en bewegingen van de bomen goed in me op te nemen.

Tussendoor vroeg ze me diep in en uit te ademen en ook vroeg ze wat ik ervaarde en voelde.

Soms had ik mijn ogen open, dan weer dicht. Langzaam raakte ik in een trance.

Ze vroeg me om me denkbeeldig voor te stellen dat ik begon te schilderen. Schilder je in het goot of klein? Welke kleuren? Welke vormen?

Ik zag voor me dat ik op het CIBAP (mijn vorige school )in de zon op een heel groot doek begon te schilderen.

De kleur die ik koos was geel.

Het werden hele zwierige, organische vormen.

Later zag ik een wat duidelijkere boom voor me met een grote bol links in de hoek. Ik had geschilderd met de kleuren geel, roze, blauw en bruin. De stijl leek voor m’n gevoel wel een beetje van Gogh-achtig.

Bij hypnotherapie heb je zelf gewoon nog de controle, het is niet dat je volledig wordt overgenomen of iets dergelijks. Ik merkte tijdens deze sessie ook dat ik af en toe nog met mezelf in gevecht was in m’n hoofd, over of  alles wat ik voor me zag wel echt puur uit m’n gevoel kwam of dat net gewoon even uit m’n duim zoog…  Beetje lastig uit te leggen…

Maar dat was vooral in het begin. Tegen het eind voelde ik ineens een soort van gloed door m’n hoofd heen stromen. Een gloed die heel veel rust bracht, er echt voor zorgde dat m’n hoofd even leeg raakte. Ik raakte in een soort roes. Ook had ik tintelingen in m’n voeten en benen gevoeld. Dat scheen er ook bij te horen zoals ik begreep.

Toen de sessie werd afgerond vroeg ze me om me weer tot haar te richten. Toen moest ik echt even wakker worden voor m’n gevoel.

Wat erg bijzonder was, was dat Lennie dus al had aangevoeld dat ik de kleur geel koos, dat ik op een heel groot doek schilderde en dat ik voor organische vormen koos!! Ze is ook heldervoelend zei ze en kan dat soort dingen gewoon aanvoelen! Daar stond ik wel even van te kijken, want alles wat ze zei klopte met wat ik voor me had gezien.

Het was erg bijzonder om dit zo al even te ervaren.

Maar over een paar dagen mag ik echt gaan schilderen, niet meer alleen in m’n gedachten.

Lennie wil er echt de tijd met me voor gaan nemen. Dat is fijn en leuk dat ze zo ontzettend enthousiast is! Ze had nog nooit eerder zoiets gedaan; de hypnotherapie gecombineerd met kunst. Ze vind het een erg leuke uitdaging om me te helpen en te zien wat het voor resultaat oplevert!

Ik kijk uit naar de volgende samenkomst!

Ze vertelde me dat alles mogelijk is; ik gaan staand of zittend schilderen, met m’n ogen open of juist dicht etc. Ik heb er even over nagedacht en ik denk dat ik het fijn vind om gewoon een lekker groot doek mee te nemen naar haar praktijk, die op een ezel te zetten en me daar op uit te leven.

 Ik heb er zin in!

Personages K. K. in het ganzenbord

Wat voor soorten hotels zijn er? m.b.t. decor theaterstuk

expositie Gerard Polhuis

31 maart in Museum Het Dolhuys, Haarlem

Gerard Polhuis 

Gebruikt onderbewustzijn als inspiratiebron

In de tentoonstelling 'Schaduwen' heeft Gerard Polhuis in zes uur tijd op een zwartgeschilderde muur met witte verf een indringend kunstwerk gemaakt waarin de bezoeker rijzige figuren en spannende silhouetten ziet opdoemen. De tentoonstelling is te zien van 31 maart tot en met 4 juli 2010 in Het Dolhuys, nationaal museum van de psychiatrie in Haarlem.
Het onderbewustzijn is voor Polhuis een belangrijke inspiratiebron. Hij probeert in een opperste vorm van concentratie voorstellingen te schilderen, waarin hij met druipende verf stuurt en manipuleert. Vaak is hij na afloop verbaasd over het resultaat. ,, Ik weet wel wat er in mijn kast ligt, maar niet wat er bovenop ligt. Juist daar ben ik naar op zoek,'' vertelt Polhuis.
Zijn schilderijen in de tentoonstelling 'Schaduwen' stralen de kracht van het minimale uit: met een combinatie van slechts twee kleuren ontstaan er beelden van grootse figuren die worden afgewisseld met silhouetten waarin onder andere vrouwen en sfinxen zichtbaar worden. Met zijn metershoge wandschildering probeert Polhuis de bezoeker een andere wereld binnen te trekken.
Eind negentiende eeuw lieten meerdere kunstenaars en wetenschappers zich inspireren door het onderbewustzijn. Zoals de Duits-Zwitserse kunstschilder Paul Klee (1879-1940), die veel figuratieve schilderijen en tekeningen maakte, maar ook Sigmund Freud (1856-1939), de grondlegger van de psychoanalyse. Hij richtte zich op het onderbewustzijn van mensen om zo meer vat te krijgen op hun problemen.
Polhuis voelt zich aangetrokken tot deze stroming, maar gaat daarin zijn eigen weg. ,,Ik gebruik het onderbewustzijn op een tegengestelde manier. Ik maak mij helemaal los van de werkelijkheid en haal dan een voorstelling te voorschijn. Als het echt helemaal geslaagd is, ben ik gewoon weer die nuchtere Tukker die zijn fantasiewereld verlaat.''